Iets anders tussendoor: een blogberichtje met meer tekst dan foto’s. Ik wil nou niet per se een boekenrubriekje op mijn blog beginnen, maar ik wil toch even reclame maken voor een erg interessant boek dat ik heb gelezen… Anders gaat het hier alleen maar over flitsen en zo. 
Bovendien is de stof uit dit boek ook erg goed te gebruiken in je ontwikkeling als fotograaf. Dus toch een brokje nuttige informatie…
Ondanks het feit dat ik niet zo gek veel vrije tijd heb, kom ik toch aan het lezen van boeken toe. Vorig jaar in Londen kreeg ik het idee door fotograaf Joe Photo om boeken als audioboek te “lezen”. Via de iTunes store is er een gigantische hoeveelheid boeken beschikbaar die je zo op je iPhone of iPod zet. Tijdens het autorijden, hond uitlaten en het sporten kom ik nog eens aan een goed boek toe. De meeste boeken die ik lees komen uit de “non fiction” categorie. Je steekt nog eens wat op, het motiveert om wat nieuws te proberen en bovendien werkt het erg ontspannend om te luisteren naar iemand die je voorleest.
Eén van de beste boeken die ik de laatste tijd heb gelezen is “Linchpin” van de amerikaanse schrijver en blogger Seth Godin. Van hem heb ik al een paar andere boeken gelezen en meestal schrijft hij over marketing voor kleine bedrijven etc. Een bekend boek van hem is bijvoorbeeld “Purple Cow”: over hoe je op kunt vallen met je bedrijf of product in een markt waarin alles en iedereen op elkaar lijkt. Het is iemand met verrassende en onconventionele ideeën.
Dit boek, “Linchpin – Are you indispensable” is een boek dat nogal verschilt van zijn eerdere boeken: het is veel persoonlijker. Het gaat, in het kort, over de noodzaak van het onmisbaar zijn. Ik heb de engelse versie gelezen, dus ik weet niet zeker of ik alle termen goed vertaal, maar de titel Linchpin betekent volgens mij iets als borgpen. Hij maakt een vergelijking van dit onmisbare onderdeel van een machine met mensen. Vooral in hun werk, maar op allerlei gebied.
Working without a map
Hij spreekt over mensen die alles volgens regels willen doen, gebruiksaanwijzigingen en instructies opvolgen. Die netjes aan alle verwachtingen voldoen. Maar daar zit een gigantisch gevaar in: als jij de regels kunt volgen, dan kan iedereen dat, dus je bent heel eenvoudig in te wisselen voor een ander. Als je in loondienst bent kun je ingeruild worden door een ander en als je zelf een bedrijf hebt kunnen klanten zonder problemen jouw product van een ander afnemen. Bedrijven en vooral opleidingen erop gericht zijn om mensen te leren om een radertje te zijn in een grote machine.
There are no artists on the assembly line
De linchpins in het boek zijn de mensen die de regels niet precies volgen, op hun intuitie vertrouwen, die iets unieks maken, die creativiteit aan hun werk toevoegen. Die, in de woorden van Seth Godin, kunst creeren. Dit kan op allerlei manieren, van klein tot groot. De linchpin kan een ober in een café zijn die gasten op zo’n leuke manier behandelt dat ze speciaal voor hem terugkomen. Of een werknemer die goed is in het oplossen van problemen: die komen altijd onverwacht op, zodat ze niet ondervangen worden door regels in een handboek. Het vraagt dat je zelf oplossingen bedenkt en beslissingen neemt zonder te kunnen terugvallen op standaard procedures. Creatief denken dus en weten dat regels er zijn om gebroken te worden, maar wel door mensen die weten wat ze doen. Een kok die kookt volgens recepten is makkelijk uit te wisselen. Een chef die zijn eigen recepten verzint niet.
Do acts of genius
Hij noemt veel voorbeelden van linchpins, oa. tekenaar Hugh MacLeod die tekeningen maakt op kleine visitekaartjes. Daarin is hij op een unieke manier bezig, stel dat hij zou luisteren naar mensen die zeggen dat hij grotere werken moet maken, net als andere kunstenaars, dan is hij niet bijzonder meer. Als iedereen hetzelfde zou gaan doen als hij doet, dan is het ook niet bijzonder meer. Hij moet dus blijven nadenken over zijn stijl. En als geruststelling: om een linchpin te zijn hoef je niet hyper-intelligent of super getalenteerd te zijn, vaak zijn het gewone mensen als jij en ik die bijzondere dingen doen. Om onmisbaar te worden moet je betrokken zijn bij je werk. Seth Godin noemt het emotioneel werk verrichten. Je moet het lef hebben om tegen regels in te gaan, risico’s nemen en voorbereid zijn op het uitproberen van veel verschillende ideeën. En om kunnen gaan met veel mislukkingen.
If you want to have good ideas, you must have lots of bad ideas.
Hij spreekt over het “lizard brain”: een deel in je hersenen dat je op een veilige plek wil houden, dat je wil beschermen tegen gevaar. Het nadeel van luisteren naar deze stemmen in je hoofd is dat je niet vooruit komt, dat je grote plannen gaat uitstellen en afstellen. Dat je vluchtgedrag gaat vertonen: zogenaamd druk bezig zijn met je werk om niet aan het echt belangrijke werk toe te komen: je dromen uitvoeren, je ontwikkelen als persoon, grote plannen uitvoeren, dingen veranderen. Dit luisteren naar je “lizard brain” en niks nieuws uitproberen kan op subtiele manieren gaan, bijvoorbeeld heel erg druk zijn met allerlei alledaagse klussen, zoals het checken van je mail, eindeloos op Twitter en Facebook zitten etc. Allemaal zaken die je excuses in handen geven om niet te hoeven veranderen: je bent zogenaamd te druk.
Innovate. That’s the work.
Het gaat om het scheppen van kunst, om een kunstenaar zijn. Dit is een heel breed begrip en het is zeker niet gebonden aan mensen die schilderijen maken of aan het beeldhouwen zijn. Je bent een kunstenaar als je een oplossing bedenkt voor een probleem, als je een ontevreden klant toch blij de deur uit laat gaan. Als een winkelbediende op een persoonlijke, vriendelijke manier met een gemeende glimlach een klant helpt zonder dat dit in de regels van het bedrijf staat dan creeert zij kunst. Een foto in een Andy Warhol stijl bewerken met hulp van een online programma is geen kunst, dat is gewoon een proces. Kunst kan simpel lijken en ruwe kantjes hebben. Het origineel van een rocksong schrijven is kunst, een coverband gitarist die op een technisch perfecte manier het lied naspeelt maakt geen kunst. Het gaat niet om de technische handeling van het spelen van muziek of het schilderen van een schilderij, het gaat om het idee!
Perfection is boring
Een kunstenaar verandert iets in de toeschouwer. Hij geeft een cadeau aan degene die die de kunst ervaart. De kunstenaar geeft iets van waarde weg, zonder daar direct iets voor terug te ontvangen. Dit is een belangrijk punt bij het maken van kunst in de betekenis die de schrijver er aan geeft. Als je er gelijk geld voor vraagt wordt het gewoon handel. Een kunstenaar maakt zijn kunst ongeacht of hij er iets terug voor krijgt. Hij geeft dingen gewoon weg. Maar op de lange termijn kan het je zeker veel opleveren, zoals bijvoorbeeld respect en aandacht. Tegenwoordig heeft niemand meer tijd en worden mensen overvoerd met informatie; aandacht is een waardevol goed geworden. En dat kan je weer werk opleveren.
Giving is part of being an artist
Afijn, ik zal niet alles vertellen, maar als je een beetje in dit soort kost bent geinteresseerd: het is een aanrader! Een boek dat heel makkelijk wegleest door de vele praktijkgevallen die hij bespreekt. En goed te volgen ook omdat de belangrijke punten vaak herhaald worden. Meestal maak ik in een notitieboekje aantekeningen van punten die ik leerzaam of interessant vind en ik heb al heel wat bladzijden in mijn boekje volgeschreven! Laatste quote van Seth Godin: “Succesful people read more books!”
by Martin Hogeboom fotograaf
2 comments
add a comment link naar dit bericht email a friend